Thực tế ảo: hiện tượng của thời đại

Internet

21. 5. 2020

Thực tế ảo ngày càng phổ biến – và cuối cùng cũng ngày càng dễ tiếp cận. Ứng dụng của nó vượt xa lĩnh vực giải trí. Nó còn có tiềm năng trong khoa học và giáo dục. Người dùng có những lựa chọn nào nếu muốn tận hưởng thế giới ảo ngay tại nhà một cách thoải mái?

Mọi chuyện bắt đầu như thế nào?

Những mô tả về thực tế ảo có từ thế kỷ trước – năm 1968, Ivan Sutherland và sinh viên của ông là Bob Sproull đã chế tạo “kính đeo đầu” đầu tiên trong lịch sử tại Đại học Harvard. Thiết bị phải gắn lên trần nhà và hiển thị một môi trường rất sơ khai. Bước đột phá đáng kể chỉ đến vào năm 1977 tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), nơi các chuyên gia tạo ra chương trình mô phỏng cuộc đi dạo qua các con phố ở Aspen, Colorado. Năm 1985, Jaron Lanier thành lập VPL Research, nơi phát triển các hệ thống “kính và găng tay” đầu tiên. Chính Lanier đã phổ biến thuật ngữ “thực tế ảo”.

Dần dần, thực tế ảo tìm được chỗ đứng chủ yếu trong khoa học và nghiên cứu – chẳng hạn tại NASA – rồi len vào ngành game và các lĩnh vực đời sống thường ngày của con người.

Hãy để VR cuốn Quý khách vào

Trong khi thực tế tăng cường thêm các yếu tố kỹ thuật số vào hình ảnh thế giới thực, để người dùng không bao giờ mất hoàn toàn liên hệ với nó, thì thực tế ảo cuốn Quý khách vào hoàn toàn và cắt đứt hẳn với thực tại “bình thường”.

Để cách ly hoàn hảo khỏi mọi tiếng ồn xung quanh và hòa mình trọn vẹn vào môi trường ảo, Quý khách cần thiết bị chất lượng cao, cả về phần cứng âm thanh và hình ảnh – tức là kính đeo đầu – lẫn thiết bị máy tính. Cho đến gần đây, thực tế ảo – chủ yếu vì lý do tài chính – là đặc quyền của các phòng game chuyên dụng hoặc các công ty dùng nó cho nghiên cứu và phát triển, nhưng ngày càng thường xuyên hơn, thiết bị thực tế ảo cũng đi vào các ngôi nhà bình thường.

Giờ đây chúng ta biết việc sử dụng một thiết bị như Apple Vision Pro khi di chuyển có thể hiệu quả đến mức nào, sản phẩm mà Apple ra mắt vào đầu tháng 2 năm 2024. Quý khách cũng có thể đọc bài viết Văn phòng di động. Ứng dụng di động giúp công việc hiệu quả hơn và tiết kiệm thời gian cho Quý khách..

Tăng cường hay ảo?

Nhiều người nhầm lẫn thực tế ảo với thực tế tăng cường. Khác biệt chính giữa hai công nghệ nằm ở cách hiển thị thông tin kỹ thuật số. Với thực tế tăng cường (AR), như chính cái tên gợi ý, hình ảnh thế giới thực được mở rộng bằng nội dung kỹ thuật số. Ngược lại, thực tế ảo dùng hai màn hình để tạo ra ảo giác 100%, trong đó người dùng cảm nhận môi trường ảo như thật.

Ví dụ về việc dùng thực tế tăng cường là trò chơi nổi tiếng Pokémon GO. AR cũng có thể được dùng khi lên kế hoạch nội thất, trong các ứng dụng khoa học đại chúng, cũng như trong khoa học và công nghiệp.

Quý khách có thể xem thực tế tăng cường không chỉ trên màn hình thiết bị di động thông minh, mà còn qua kính đặc biệt do các công ty như Microsoft (kính HoloLens), Acer (Acer Mixed Reality Headset) hay Google (Google Glass) cung cấp

Máy console, máy tính hay hộp gắn điện thoại?

Khi nói “thiết bị thực tế ảo”, phần lớn mọi người nghĩ đến những cái tên như Oculus Rift, Gear VR hay HTC Vive. HTC Vive có thể, hơi cường điệu một chút, được mô tả là thiết bị “cắm là chạy”. Chơi game không cần phần mềm đặc biệt nào – Quý khách chỉ cần kết nối kính với máy tính đáp ứng các yêu cầu liên quan.

Để có trải nghiệm không gian hoàn hảo, bước then chốt là lập bản đồ căn phòng bằng cảm biến Lighthouse, giúp xác định chính xác vị trí của người chơi trong không gian. HTC Vive cũng đi kèm dải tay cầm và phụ kiện khác ngày càng mở rộng, được thiết kế để cải thiện hơn nữa trải nghiệm chơi. Một ông lớn khác trong lĩnh vực thực tế ảo là Oculus Rift. Chẳng hạn, nó có tấm nền OLED với độ phân giải 2160 x 1200 điểm ảnh, loa tích hợp chất lượng tốt và cảm biến chuyển động.

Với kính VR kết nối máy tính, yêu cầu kỹ thuật có thể là vấn đề đáng kể. Mẫu Oculus Rift cơ bản đòi hỏi ít nhất máy tính có bộ xử lý Intel Core i5-4590, 8 GB RAM và card đồ họa NVIDIA GTX 970; HTC Vive cũng có yêu cầu tương tự.

Bất ngờ lớn năm ngoái là kính PSVR của Sony cho máy PlayStation 4 và Pro. Dù một bộ phận đáng kể giới chuyên môn đã khá hoài nghi trước khi ra mắt, hệ thống PSVR vẫn đạt thành công chưa từng có và doanh số phá kỷ lục. Hợp lý khi suy ra PSVR chủ yếu hấp dẫn game thủ, và hiện nay có nhiều tựa game rất hấp dẫn đang ra mắt cho nền tảng này.

Kính bìa cứng (cardboard) là một chương riêng, nơi yêu cầu duy nhất là điện thoại thông minh đủ mạnh có con quay hồi chuyển và gia tốc kế. Nguồn cung rất rộng, gồm cả các nhà sản xuất lớn – từ Google qua Samsung đến Xiaomi – lẫn những cái tên gần như không ai biết.

Kính VR cho điện thoại có giá dao động rộng, từ vài trăm đến vài nghìn CZK. Loại rẻ hơn chủ yếu dùng để xem video thụ động (YouTube có ngày càng nhiều video 360° về đủ mọi chủ đề), còn các mẫu cao cấp hơn có cả tay cầm đơn giản. Chênh lệch giá giữa các mẫu cũng thể hiện ở sự thoải mái, thời lượng pin và độ bền của kính.

Yêu cầu và ứng dụng

Yêu cầu và khả năng công nghệ: hiển thị và tương tác trong thực tế ảo

Hiển thị và tương tác trong thực tế ảo là một thách thức so với môi trường màn hình thông thường. Do độ cong của màn hình và cách cảm nhận đặc thù của thực tế ảo, điều then chốt là phải tính đến các giá trị như trường nhìn (Field of View, FoV) và số điểm ảnh trên mỗi độ (Pixels Per Degree, PPD). Cần độ phân giải cao hơn nhiều, ảnh hưởng không chỉ đến bản thân màn hình mà cả khối lượng dữ liệu.

Ứng dụng đa dạng của thực tế ảo: từ ngành game đến ứng dụng khoa học

Thực tế ảo có nhiều ứng dụng khả dĩ, từ giải trí trong ngành game đến huấn luyện binh sĩ hay phi công. Trong y học, nó được dùng để mô phỏng phẫu thuật và dạy giải phẫu, còn trong marketing, các công ty dùng nó để cải thiện quảng bá và tương tác với khách hàng.

Ứng dụng thực tế ảo đa dạng: từ nghệ thuật đến thể thao và công việc

Các ứng dụng thực tế ảo bao trùm nhiều sở thích và nhu cầu của người dùng. Từ trải nghiệm nghệ thuật đến du lịch và giáo dục, chúng cho người dùng cơ hội khám phá thế giới và trải nghiệm điều mới. Thực tế ảo cũng đang đi vào nơi làm việc, giúp nhà thiết kế làm việc với các công cụ trực quan hóa và cung cấp nền tảng để xem sự kiện thể thao hoặc làm việc nhóm.

Tương lai của thực tế ảo

Mới vài năm trước, thực tế ảo vẫn còn là một khái niệm khoa học viễn tưởng đối với công chúng. Tuy nhiên hiện nay, việc chơi game trong thực tế ảo, cũng như dùng nó trong nghiên cứu, phát triển và công nghiệp đang dần trở nên phổ biến.

Năm ngoái, các nhà sản xuất lớn nhất thế giới đã liên kết trong một liên minh mang tên Global Virtual Reality Association (GVRA), với nhiệm vụ, trong số những điều khác, là phổ biến thực tế ảo, thống nhất tiêu chuẩn ngành và cùng nhau phát triển nó.

https://venturebeat.com/2017/11/09/tinybuilds-odyssey-from-indie-developer-to-compassionate-publisher/