Mười quy tắc để an toàn trên mạng

Khi mạng toàn cầu thâm nhập vào cuộc sống của chúng ta và việc trực tuyến trở nên phổ biến hơn ngoại tuyến, những rủi ro liên quan đến việc dùng internet cũng tăng theo. Làm thế nào để tự bảo vệ trước các rủi ro an ninh, và nên làm gì nếu không thể tránh được chúng?

Mười quy tắc: tuân theo bộ mười quy tắc là một trong những điều cơ bản của an toàn trực tuyến và sẽ giúp Quý khách tránh các rủi ro phổ biến nhất.

1. Bảo vệ dữ liệu cá nhân

Không có lý do gì để công khai nhập địa chỉ, số điện thoại riêng và các thông tin nhạy cảm khác trên bất kỳ trang web nào – kể cả mạng xã hội. Điều này cũng áp dụng cho thông tin thẻ thanh toán, chỉ nên nhập vào internet banking đã được xác minh và cổng thanh toán đáng tin cậy.

2. Dành thời gian thiết lập quyền riêng tư

Không chỉ các nhà tiếp thị muốn thu thập về Quý khách càng nhiều thông tin càng tốt. Dữ liệu riêng tư cũng có thể hữu ích với tin tặc. Hãy kiểm tra cẩn thận, đặc biệt là các mạng xã hội Quý khách dùng, và đảm bảo thông tin nhạy cảm không hiển thị với mọi người. Cài đặt quyền riêng tư không phải lúc nào cũng đơn giản, vì hầu hết các trang đều có lợi khi thu thập càng nhiều dữ liệu càng tốt. Vì vậy hãy nghiên cứu kỹ các tùy chọn quyền riêng tư và đừng bỏ sót điều gì.

3. Lướt web an toàn

Cũng như ngoài đời Quý khách sẽ không chọn đi qua khu vực nguy hiểm, hãy cẩn thận tránh các nội dung đáng ngờ và có thể nguy hiểm trên internet. Đừng bị cám dỗ bởi cơ hội trúng điện thoại thông minh mới nhất hay những bức ảnh được cho là khỏa thân của người nổi tiếng. Hãy để dành tiền mua game và phần mềm thay vì tin các trang cho tải miễn phí – không đáng đâu. Cũng nên đi xem phim mới ở rạp, thay vì tải lén từ các trang đáng ngờ.

MẸO: Hãy đọc bài An ninh mạng gia đình, trong đó Quý khách sẽ biết nhiều thông tin quan trọng mà chúng tôi khuyên nên áp dụng ở nhà.

4. Kết nối an toàn

Nếu muốn kết nối internet ở nơi công cộng qua Wi-Fi, hãy nhớ rằng trong trường hợp này Quý khách hầu như không kiểm soát được độ an toàn của kết nối, vì Quý khách không phải chủ sở hữu cũng không phải quản trị viên của mạng đó. Khi kết nối với mạng Wi-Fi không được bảo mật, hãy cố tránh nhập bất kỳ dữ liệu nhạy cảm nào.

MẸO: Hãy đọc thêm bài Cách bảo mật mạng Wi-Fi tại nhà

5. Đừng xem nhẹ mật khẩu

Mật khẩu là một trong những điểm yếu nhất trong an toàn internet của Quý khách. Về sự tiện lợi, có một mật khẩu dễ nhớ cho mọi tài khoản chắc chắn rất tiện, nhưng nó sẽ không đảm bảo an toàn cho Quý khách. Hãy chọn mật khẩu phức tạp, dài hơn – chẳng hạn nhờ trình tạo mật khẩu – và cất giữ ở nơi an toàn. Có nhiều ứng dụng tạo mật khẩu cho Quý khách và bảo vệ chúng bằng mã hóa. Bất cứ khi nào Quý khách nhận thấy dù chỉ hoạt động đáng ngờ nhỏ nhất, hãy đổi mật khẩu và kiểm tra cài đặt quyền riêng tư.

MẸO: Để tạo mật khẩu, nhất định hãy đọc thêm bài Cách tạo mật khẩu đúng

6. Tải về cẩn thận

Tải nội dung chưa được xác minh là cách dễ nhất để làm máy tính nhiễm phần mềm độc hại. Tốt nhất thì Quý khách chỉ nhận thấy máy “chậm đi” và hiệu năng kém hơn; tệ nhất thì dữ liệu của Quý khách bị đánh cắp và lạm dụng. Phần mềm độc hại có thể mang hình dạng một trò chơi nổi tiếng hoặc một ứng dụng hữu ích. Hãy luôn tải phần mềm từ các trang web đã được xác minh của nhà sản xuất, và với game thì dùng các nền tảng đáng tin cậy như Steam. Cố tiết kiệm tiền có thể không đáng.

7. Thanh toán cẩn thận

Mỗi khi thanh toán trực tuyến, Quý khách sẽ phải nhập thông tin thẻ thanh toán và tài khoản ngân hàng. Vì vậy hãy luôn chỉ nhập thông tin này trong kết nối an toàn, đã xác minh và được mã hóa – nói chung có thể nhận ra kết nối như vậy qua địa chỉ bắt đầu bằng “https” thay vì “http”, và biểu tượng ổ khóa trên thanh địa chỉ.

8. Chú ý các bài đăng của mình

Internet không có phím “xóa”. Bất cứ điều gì Quý khách đăng công khai đều rất khó rút lại. Ngay cả sau khi nội dung gốc đã bị gỡ – chẳng hạn khỏi Twitter – các bản sao có thể đã lưu hành trên internet từ lâu, và hầu như bất kỳ ai cũng có thể đã tải về mà Quý khách không hay biết. Dấu vết số rất dài và rất khó xóa bỏ, vì vậy trước khi đăng bất kỳ nội dung nào, hãy nghĩ xem nó có thể gây hại cho Quý khách, sự nghiệp, đời sống gia đình hay người thân của Quý khách hay không.

9. Cẩn thận khi gặp gỡ mọi người

Người trên internet không phải lúc nào cũng như vẻ bề ngoài. Hàng chục bức ảnh trên một hồ sơ hay hàng trăm người bạn ảo trong danh sách bạn bè không phải là bảo đảm an toàn. Đừng tin rằng người phụ nữ hấp dẫn ở phía bên kia hành tinh thật sự quan tâm đến Quý khách, hay đằng sau đường liên kết cô ấy gửi là những bức ảnh nóng bỏng. Đừng tin anh lính được cho là ở Afghanistan đang say mê Quý khách và đang khẩn cấp cần đúng tiền của Quý khách. Kẻ lừa đảo cũng có thể lạm dụng hồ sơ của bạn bè Quý khách – đừng đưa số điện thoại cho họ, ngay cả khi họ hỏi trong tin nhắn, và nếu đã đưa thì đừng chia sẻ bất kỳ mã nào gửi đến.

10. Chú ý phần mềm diệt virus của mình

Phần mềm bảo mật internet đáng tiếc không thể phát hiện và vô hiệu hóa mọi mối đe dọa, nhưng không nên bỏ qua nó. Khi được cập nhật đúng cách và thường xuyên, nó có thể phát hiện phần lớn phần mềm độc hại thông thường và nhờ đó ngăn chặn mối đe dọa đối với máy tính và quyền riêng tư của Quý khách.

Cập nhật ngày 5 tháng 3 năm 2024