Các giải pháp diệt virus tốt nhất (và hơn thế nữa) cho máy tính Windows

Vào những năm 1990, phần mềm diệt virus gần như đồng nghĩa với bảo mật máy tính. Cùng với sự phát triển của hệ điều hành, công nghệ web và mọi hình thức liên lạc điện tử, bên cạnh nhóm virus đã xuất hiện những loại mối đe dọa máy tính hoàn toàn mới, và các phần mềm diệt virus truyền thống ban đầu không bảo vệ được trước chúng chút nào.

Rootkit, ransomware, spyware, adware, scareware, trojan, virus và sâu máy tính ngày nay được gọi chung là phần mềm độc hại. Người dùng dĩ nhiên không muốn cài hàng chục lớp bảo vệ khác nhau cho từng mối đe dọa riêng lẻ, vì thế các phần mềm diệt virus từng đơn giản và nhỏ gọn đã biến thành những gói phần mềm cồng kềnh, đòi hỏi nhiều tính toán, bao gồm hàng chục kiểu bảo vệ khác nhau.

Chỉ riêng điều này đã góp phần chia công chúng người dùng nói chung, vốn từng được phần mềm diệt virus phục vụ rộng rãi, thành hai phe. Những người ưu tiên tốc độ và sự tiện lợi hơn bảo mật thì đơn giản là không dùng chúng, dù biết rủi ro tiềm tàng. Họ chủ yếu là người dùng gia đình, thường là game thủ, và những người dùng internet ít đòi hỏi. Ngược lại, các công ty và những người dùng máy tính làm công cụ làm việc chính vẫn coi phần mềm diệt virus là một phần thiết yếu trong chiến lược bảo mật rộng hơn của mình. Chính nhóm này là đối tượng của bản tổng quan dưới đây về các giải pháp diệt virus tốt nhất cho nền tảng Windows, trong đó nhiều giải pháp cũng hỗ trợ các hệ điều hành khác.

Ai quan tâm hơn đến việc bảo vệ máy tính có lẽ đã biết trang web Virus Bulletin, nơi thường xuyên công bố các bài kiểm tra so sánh hàng chục giải pháp diệt virus cho hệ thống Windows và Linux. Quý khách có thể xem kết quả các bài kiểm tra này tại đây: https://www.virusbulletin.com/testing/dates/vb100-antimalware

GỢI Ý: Trước khi bắt đầu tìm hiểu về phần mềm diệt virus, hãy đọc thêm bài viết Giao tiếp an toàn với bộ phân giải DNS dùng AI, trong đó Quý khách sẽ biết một hộ gia đình giao tiếp như thế nào.

ESET NOD32 Antivirus (bản dùng thử 30 ngày)

Cho đến nay đây là giải pháp bảo mật phổ biến nhất trong khách hàng Séc và Slovakia, với hơn 110 triệu người dùng trên toàn thế giới. Phần lớn công lao thuộc về công nghệ phát hiện mã độc thường được khen ngợi, không chỉ rất chính xác mà còn rất nhanh. Nó giữ kỷ lục thế giới về số giải thưởng VB100 của tạp chí Virus Bulletin. Nhờ tính năng chữ ký DNA, nó có thể phát hiện nhiều biến thể của cùng một đoạn mã độc, kể cả những biến thể mới và chưa được biết đến. Phiên bản mới nhất bổ sung khả năng bảo vệ trước các cuộc tấn công dùng script để khai thác Windows PowerShell. Nó cũng bao gồm khả năng phát hiện các cuộc tấn công JavaScript trong các trình duyệt Mozilla Firefox, Google Chrome, Microsoft Internet Explorer và Microsoft Edge.
 

• Hệ điều hành: Linux, Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: CÓ
• Cần cài đặt: CÓ

Avast Free Antivirus (miễn phí cho mục đích phi thương mại)

Phần mềm diệt virus rất phổ biến của nhà sản xuất Séc (gần đây được đối thủ AVG tiếp quản) cung cấp sự bảo vệ miễn phí liên tục cho người dùng gia đình và các tổ chức phi thương mại trước virus, spyware, rootkit và các loại mã độc khác. Nó cũng bảo vệ người dùng khỏi các mối đe dọa trong ứng dụng nhắn tin tức thời và mạng P2P. Chương trình còn có lớp chắn phát hiện script nguy hiểm và tính năng chặn các địa chỉ web có thể nguy hiểm. Giải pháp này cũng bao gồm tiện ích mở rộng trình duyệt cho người dùng biết mức độ đáng tin cậy của các trang web sắp truy cập. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: CÓ
• Cần cài đặt: CÓ

AVG AntiVirus FREE (miễn phí cho mục đích phi thương mại)

Công cụ phổ biến này của một nhà sản xuất Séc khác làm được nhiều hơn là chỉ tìm và xóa virus. Nó cung cấp cả khả năng chống mã độc lẫn chống spyware. Cả hai mô-đun bảo vệ máy tính và danh tính cá nhân của người dùng không giới hạn trên mọi thiết bị, kể cả Windows. Tính năng "AVG Do Not Track" cho phép Quý khách cho phép hoặc chặn việc các trang web thu thập và sử dụng dữ liệu của mình. Các ưu điểm khác gồm cảnh báo về liên kết internet nguy hiểm, chặn tệp đính kèm email nguy hiểm và quét nhanh. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Android, Mac OS X, Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: CÓ
• Cần cài đặt: CÓ

Norton Security Standard (bản dùng thử 30 ngày)

Thương hiệu Norton được người dùng biết đến không chỉ nhờ trình quản lý tệp nổi tiếng mà còn là giải pháp bảo mật đa năng bảo vệ máy tính và hệ điều hành trước mọi loại mã độc theo thời gian thực. Người dùng cũng được cảnh báo về các trang web nguy hiểm và độc hại. Ưu điểm của gói này không chỉ là sự kết hợp nhiều kiểu bảo vệ mà còn là hỗ trợ nhiều nền tảng (nên sau khi đã mua, Quý khách không cần lo cài trên Windows, Mac OS X, iPhone, Android, v.v.), và dùng được cho nhiều thiết bị cùng lúc. Nó cũng bao gồm bảo vệ trẻ em khỏi nội dung có hại trên internet và quản lý an toàn tên người dùng và mật khẩu.

• Hệ điều hành: Android, iOS, Mac OS X, Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: CÓ
• Cần cài đặt: CÓ
• Tải về từ: https://cz.norton.com/downloads

360 Total Security (miễn phí cho mọi mục đích)

Chương trình ít người biết của Trung Quốc này có trình quét virus chạy trên 3 công cụ (360 Heuristic Engine, 360 Cloud Engine và Bit-Defender), cũng như các công cụ dọn dẹp và tối ưu hệ thống. Nó cung cấp bảo vệ theo thời gian thực, bảo mật trình duyệt internet, bảo vệ người dùng khỏi việc tải các tệp độc hại, thiết lập bảo vệ quyền riêng tư, kể cả kiểm soát quyền sử dụng webcam hoặc cổng USB, cũng như môi trường Sandbox để thử nghiệm phần mềm, cho phép cô lập các tiến trình của máy tính khỏi hệ thống. Sau lần khởi chạy chương trình đầu tiên, một phân tích sẽ chạy để phát hiện các điểm yếu. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Android, Mac OS X, Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: KHÔNG
• Cần cài đặt: CÓ

Avira Free Antivirus (miễn phí cho mọi mục đích)

Giải pháp bảo mật của nhà sản xuất Đức này bao gồm không chỉ phần mềm diệt virus mà cả tường lửa và chống spyware, nên Quý khách được bảo vệ trước cả virus lẫn các cuộc tấn công từ internet. Nó cũng chạy một phần trên đám mây, nên không gây nhiều áp lực lên tài nguyên hệ thống của máy tính. Tuy nhiên, ngay cả khi máy tính không kết nối internet, nó vẫn tiếp tục hoạt động. Nó có các tính năng tiêu chuẩn như bảo vệ theo thời gian thực, cập nhật thường xuyên và tùy chọn lên lịch quét máy tính tự động. Chương trình cho phép đặt ba mức phát hiện. Sau khi thiết lập, nó cũng hoạt động hoàn toàn tự động. Phần mềm diệt virus này không quét email. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Android, iOS, Mac OS X, Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: CÓ
• Cần cài đặt: CÓ

Panda Free Antivirus (miễn phí cho mục đích phi thương mại)

Đây là giải pháp diệt virus miễn phí của Panda Security. Nhờ công nghệ đám mây, nó giao tiếp theo thời gian thực với các máy chủ internet của nhà sản xuất và về cơ bản hoạt động như một máy khách từ xa, bảo vệ hiệu quả máy tính của người dùng trước virus và các chương trình độc hại khác. Nó cũng có thể dùng để quét virus một lần, và một trong những ưu điểm chính của chương trình là giao diện người dùng rất rõ ràng. Nó sẽ hấp dẫn đặc biệt những người dùng đang tìm giải pháp đơn giản, nhanh chóng với các chức năng cơ bản và không có gì rườm rà. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: KHÔNG
• Cần cài đặt: CÓ

Comodo Internet Security (miễn phí cho mọi mục đích)

Công cụ cũng nổi tiếng và phổ biến này kết hợp chức năng diệt virus và tường lửa trong một, bảo vệ máy tính và hệ điều hành trước các cuộc tấn công từ internet. Nó cũng giám sát các thay đổi đối với các tệp hệ thống quan trọng và registry. Ứng dụng có công cụ Comodo Anti Malware để phát hiện và loại bỏ phần mềm độc hại (spyware, keylogger, v.v.). Nó dùng các thành phần đám mây và cho phép chạy các tệp được chọn trong môi trường cô lập, nhờ đó ngăn ngừa thiệt hại có thể xảy ra cho hệ thống. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: KHÔNG
• Cần cài đặt: CÓ

Bitdefender Antivirus Free Edition (miễn phí cho mọi mục đích)

Ở bản miễn phí, đây là chương trình đơn giản để phát hiện virus, sâu, trojan và các chương trình nguy hiểm khác trên máy tính của Quý khách. Tiếc là nó không có lớp chắn thường trú, nên sẽ không bắt được theo thời gian thực các mối đe dọa khi duyệt web. Quý khách có thể lên lịch quét máy tính trước, nó có kho cách ly virus và cung cấp thống kê quét. Tất nhiên cũng có thể cập nhật cơ sở dữ liệu diệt virus trực tuyến. Một trong những nhược điểm là dùng nhiều tài nguyên hệ thống hơn các chương trình tương tự khác. Ngoài bản miễn phí còn có bản trả phí mở rộng.

• Hệ điều hành: Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: KHÔNG
• Cần cài đặt: CÓ

Trend Micro Internet Security (bản dùng thử 30 ngày)

Công cụ ít được biết đến hơn để bảo vệ máy tính trước mọi chương trình nguy hiểm, virus và các cuộc tấn công từ internet. Bên cạnh phần mềm diệt virus cổ điển, nó còn bảo vệ thư từ email, cho phép chặn các trang web có nội dung có hại, hoặc theo dõi hoạt động của trẻ em và những người dùng khác. Được cho là một trong số ít công cụ cũng xử lý được ransomware, cũng như các kiểu tấn công khác, kể cả bảo vệ trước các biến thể mới nhất của mã độc và các nỗ lực đánh cắp danh tính. Ngoài máy tính, nó còn bảo vệ thiết bị di động và đóng vai trò công cụ quản lý mật khẩu và các dữ liệu nhạy cảm khác. Nó cho phép kiểm tra các thiết lập bảo mật gắn với tài khoản mạng xã hội, giúp ngăn chặn chẳng hạn việc công bố ngoài ý muốn thông tin nhạy cảm.

• Hệ điều hành: iOS, Android, Mac OS X, Windows XP trở lên
• Tiếng Séc: KHÔNG
• Cần cài đặt: CÓ

Không phần mềm diệt virus nào bảo vệ Quý khách khỏi sự thờ ơ của chính mình

Dù Quý khách quyết định dùng giải pháp diệt virus nào để bảo vệ dữ liệu cá nhân, mọi nỗ lực rốt cuộc có thể trở nên vô ích nếu Quý khách không tuân thủ các quy tắc cơ bản dành cho người dùng nhằm ngăn ngừa mất hoặc bị đánh cắp dữ liệu. Để làm việc an toàn hơn trên internet, hãy cố gắng tuân theo ít nhất vài khuyến nghị sau.

1. Đừng tắt cập nhật tự động cho Windows và các chương trình khác mà Quý khách thường dùng. Điều này đặc biệt áp dụng cho trình duyệt web (Chrome, Firefox, Opera, Internet Explorer...), vốn là cửa ngõ vào máy tính của Quý khách đối với mã độc ẩn trong các trang web đáng ngờ. Vì vậy nó cần được cập nhật mới nhất có thể, tức là luôn dùng phiên bản mới nhất.
2. Tránh mở các tệp đính kèm email lạ từ địa chỉ lạ. Một tỷ lệ lớn các cuộc tấn công ngày nay diễn ra qua email, vì vậy hãy cẩn thận khi nhấp vào nội dung trong thư. Nếu Quý khách nhận được email viết bằng tiếng nước ngoài, hoặc email rõ ràng được dịch máy dở sang tiếng Séc, tuyệt đối đừng mở các liên kết trong đó. Chúng thường dẫn đến các trang web lừa đảo hoặc bị nhiễm mã độc.
3. Hãy cẩn thận với những gì Quý khách tải về và tải từ đâu. Nếu trình duyệt web đề nghị Quý khách (thường bằng tiếng nước ngoài) một "chương trình hoặc tiện ích bổ sung cần thiết" để chạy hoặc xem nội dung này nọ (nhất là trên các trang web nhạy cảm), đừng vội đồng ý cài đặt. Các công cụ cần thiết để xem một số phần của trang web (Flash Player hoặc plug-in Windows Media Video) đã có sẵn trong hệ thống theo mặc định, hoặc Quý khách sẽ được đề nghị cài đặt bằng tiếng Séc. Quý khách cần có cái nhìn rõ ràng về những trang web nào đáng tin cậy (như Windows Update, các chương trình phát sóng trực tuyến của Đài Truyền hình Séc (ČT), ...) và những trang nào không.
4. Nếu có thể, đừng tải hoặc chạy các chương trình lậu trên máy tính của Quý khách, tức là warez. Dù người dùng thường bị cám dỗ tải phần mềm thương mại miễn phí và dùng chúng khi không thể mua được, một bản crack có sẵn để tải về còn lâu mới chắc chắn là "sạch". Dù là phần mềm văn phòng (điển hình là Windows + MS Office), hay công cụ ghi đĩa hoặc chỉnh sửa ảnh, hầu như luôn có cách tìm một giải pháp thay thế miễn phí chính thức mà Quý khách có thể chắc chắn không chứa virus, trojan hay mã độc khác. Nhiều cái gọi là crack (=công cụ mở khóa/phá bảo vệ của chương trình thương mại) thực ra là mã độc được ngụy trang kỹ hoặc chứa các thành phần bổ sung ẩn có thể gây hại nghiêm trọng cho hệ thống của Quý khách. Cách phòng ngừa tốt nhất là hỏi ý kiến những người dùng có kinh nghiệm hơn khi chọn phần mềm.
5. Tránh truyền dữ liệu nhạy cảm không được mã hóa. Khi thanh toán bằng thẻ ghi nợ hoặc thẻ tín dụng cho việc mua hàng online, hãy bảo đảm kết nối với trang web được mã hóa. Quý khách dễ dàng nhận ra điều này khi thanh địa chỉ của trình duyệt hiển thị "https://" thay vì "http://". Ở góc trên hoặc góc dưới của trình duyệt (tùy trình duyệt) thường còn có biểu tượng ổ khóa, là dấu hiệu của mã hóa.
6. Mật khẩu vẫn như mọi khi là một trong những quy tắc bảo mật bị lơ là nhất. Nhiều người dùng mật khẩu dễ nhớ, và vì thế yếu, có thể dễ dàng bị đoán hoặc bị dò bằng vét cạn. Một số người liều lĩnh thậm chí dùng cùng một mật khẩu cho mọi dịch vụ online. Những người bất cẩn nhất còn dán mật khẩu lên màn hình hoặc mặt bàn để luôn nhìn thấy (và mọi người đi ngang qua cũng thấy). Vấn đề là cách làm lỏng lẻo như vậy chỉ chấp nhận được khi Quý khách không bảo vệ dữ liệu nhạy cảm nào. Tuy nhiên ngày nay nhiều dịch vụ online phổ biến bảo vệ người dùng ngay cả khỏi chính họ, chẳng hạn không cho phép mật khẩu ngắn chứa chuỗi ký tự và số đơn giản, hoặc chứa một phần tên người dùng hay ngày sinh.
7. Sao lưu dữ liệu của Quý khách. Việc này sẽ hữu ích không chỉ khi máy tính bị nhiễm mã độc mà cả khi phần cứng hỏng. Một giải pháp thực tế là tạo một bản sao lưu đầy đủ của toàn bộ máy tính rồi định kỳ chỉ sao lưu những dữ liệu quan trọng nhất. Để làm việc này, Quý khách có thể dùng công cụ tích hợp sẵn »Backup and Restore«, giúp tạo bản sao lưu đầy đủ của ổ đĩa. Hoặc có thể dùng các ứng dụng miễn phí như True Image hay Macrium Reflect.

Tác giả: Lukáš Beňa

Cập nhật ngày 16 tháng 2 năm 2024