Internet vạn vật (IoT) là gì và có thể cải thiện cuộc sống của Quý khách ra sao?

Trong vài năm qua, nhiều tin tức đáng khích lệ về Internet vạn vật (IoT) đã xuất hiện. Nhiều người và doanh nghiệp thấy trong lĩnh vực này một cơ hội lớn cho những đổi mới, đầu tư và sản xuất mới. Một số cửa hàng trực tuyến đã bán sản phẩm dựa trên khái niệm IoT (như máy giặt thông minh, tivi, đồng hồ, báo thức, v.v.). Chúng ta thường nghe rằng đây là khái niệm công nghệ tiên tiến nhất của những thập niên gần đây, có tiềm năng thay đổi cách cơ bản mà chúng ta quản lý công việc và cuộc sống.

Chúng ta nghe về kỷ nguyên "kết nối" mới này trong hầu như mọi bối cảnh – nhà thông minh, xe thông minh, thiết bị gia dụng thông minh và thậm chí cả doanh nghiệp và thành phố thông minh. Xét theo diễn biến và dự báo hiện nay, khó có lĩnh vực nào trong đời sống công việc hay cá nhân của chúng ta còn nằm ngoài tiến bộ này trong tương lai. Nhưng chính xác thì "kết nối" này có nghĩa là gì? Thuật ngữ tiếng Anh "connected experience" (trải nghiệm được kết nối) mô tả nó rất tốt. Khái niệm này mang đến cho người tiêu dùng hiện đại một mức độ tiện nghi và lợi ích chưa từng có, đi kèm với cuộc sống cùng các công nghệ thông minh có kết nối internet riêng (trong tiếng Anh là "smarter living").

Nhờ các hội chợ công nghệ và truyền thông thường viết về IoT, công chúng đang hiểu biết nhanh hơn và nhận thức chung về IoT ngày càng tăng. Kết quả là kỳ vọng của người tiêu dùng tăng lên, nên những người đổi mới công nghệ chịu áp lực ngày càng lớn để đáp ứng nhu cầu ngày một cao của họ. Sự tương tác giữa cầu và cung khiến thị trường IoT tăng trưởng đều đặn và năng động trong dài hạn. Tạp chí Forbes dự báo rằng ngay từ năm 2020 nó sẽ đạt quy mô 267 tỷ USD. Bây giờ, hãy cùng điểm qua ngắn gọn một số xu hướng IoT đã ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày của chúng ta.

Thiết bị điện tử thông minh

Người tiêu dùng từng quen với việc điện thoại thông minh của mình có internet, còn ngày nay họ mong đợi mọi thiết bị mình dùng đều kết nối internet. TV, tủ lạnh, loa, bộ điều nhiệt, hệ thống an ninh gia đình – về cơ bản là bất cứ thứ gì Quý khách nghĩ ra. Các nhà sản xuất tự nhiên muốn thu lợi từ sự quan tâm này, nên họ tung ra những thiết bị chúng ta đã biết và dùng từ lâu, nhưng nay được gắn chip mạng và phần mềm cho phép chúng giao tiếp qua internet. Thời đại internet nhờ vậy lại đẩy ranh giới của mình đi xa thêm một chút.

Y tế thông minh

Liên quan đến thiết bị điện tử thông minh, chúng ta không thể bỏ qua sự trỗi dậy của các thiết bị đeo (wearables) dùng cho mục đích sức khỏe hoặc thể dục. Những thiết bị này, thường có dạng đồng hồ, vòng đeo tay hoặc băng đô, có thể theo dõi các chức năng sống của Quý khách, như nhịp tim, chu kỳ giấc ngủ và lượng calo tiêu hao. Sau đó chúng có thể gửi dữ liệu thu thập được tới một ứng dụng đánh giá sức khỏe của Quý khách, hoặc trực tiếp tới bác sĩ điều trị. Thông tin thu được giúp Quý khách quyết định khi nào nên nghỉ ngơi sau buổi tập nặng, hoặc khi nào nên đi khám bác sĩ nếu một số chỉ số lệch đáng kể so với bình thường. 

Còn việc có trí tuệ nhân tạo trong y tế thì sao? Forbes đã đề cập đến vấn đề này trong bài > Trí tuệ nhân tạo đang chinh phục ngành y tế: cơ hội hay mối đe dọa?

Ngôi nhà thông minh

IoT hoàn toàn không chỉ giới hạn ở từng thiết bị thông minh và được kết nối. Khái niệm tương tự cũng đang lan sang cả ngôi nhà. Ngôi nhà thông minh thu thập dữ liệu hữu ích và được trang bị nhiều thiết bị thông minh ở hầu hết mọi phòng, từ nhà bếp qua phòng khách và phòng trẻ em đến phòng tắm. Thiết bị gia dụng có thể truy cập trực tuyến và điều khiển qua ứng dụng trên điện thoại hoặc máy tính bảng, hay qua trình duyệt web. Quý khách chỉ cần nhập thông tin đăng nhập là có thể, chẳng hạn, kiểm tra xem mình có quên tắt điều hòa hoặc khóa gara khi ra khỏi nhà không. Chỉ riêng điều đó đã tiết kiệm rất nhiều thời gian so với việc quay lại kiểm tra mọi thứ tận nơi. Nếu trí tưởng tượng của các nhà sản xuất đủ sáng tạo (và chắc chắn sẽ như vậy), đèn chiếu sáng trong nhà Quý khách có thể không chỉ tự bật khi Quý khách mở cửa trước, mà còn chọn tông màu phù hợp theo thời gian trong ngày. Trong lúc đó, máy pha cà phê đã đun nước cho ly cà phê của Quý khách.

Xe hơi thông minh

Nhiều nguyên mẫu xe tự lái đã được chế tạo và thử nghiệm thành công. Các nhà sản xuất như Tesla và Volvo thậm chí đã cam kết đưa những chiếc xe như vậy đến tay người tiêu dùng bình thường. Một mạng lưới phức tạp trong đó xe, người lái và các bộ phận khác nhau của hạ tầng giao thông giao tiếp với nhau không chỉ hứa hẹn trải nghiệm lái xe dễ chịu hơn, mà còn giúp xác định hướng phát triển của hạ tầng này, chẳng hạn trong điều tiết giao thông và quản lý bãi đỗ xe. Mặc dù cách đây không lâu xe tự lái còn chưa xa thực tế, ngày nay chúng ta có thể nói chắc chắn rằng chúng là một phần của thực tại hôm nay. Tuy vậy, chắc chắn chúng ta vẫn phải chờ việc triển khai rộng rãi, giá cả phải chăng và vấn đề an toàn được giải quyết ổn thỏa.

Thành phố thông minh

Có thể nghĩ lớn trong hầu như mọi lĩnh vực, và vì vậy ý tưởng ra đời là không chỉ giới hạn ở thiết bị điện tử, xe hơi hay nhà ở, mà làm cho cả một thành phố thông minh hơn. Bắt đầu từ quản lý các dịch vụ công như nước, rác thải, điện và khí đốt, đến quản lý hành chính công như an ninh công cộng và giao thông. Cần nói thêm rằng chính phủ và hội đồng thành phố chắc chắn không quay lưng với những ý tưởng tương tự – ngược lại, nhiều nơi đã chính thức tuyên bố cam kết dài hạn trên con đường xây dựng thành phố thông minh. Cuộc cách mạng thông minh của một thành phố rất có thể sẽ tác động đến cư dân chậm rãi và gần như không nhận ra, vì mục tiêu chính của nó là sử dụng hiệu quả hơn năng lượng, vật liệu và nguồn nhân lực.

MẸO: Chúng tôi đã viết một bài về chủ đề này: Thành phố thông minh: thành phố thông minh là gì

Nông nghiệp thông minh

Tăng sản lượng lương thực là thách thức của thời đại chúng ta. Liên Hợp Quốc nêu rằng để dân số ngày càng tăng được nuôi sống không gặp vấn đề vào năm 2050, sản lượng lương thực phải tăng 60%. Điều này có thể đạt được bằng cách đưa khái niệm công nghệ thông minh vào nông nghiệp. Ở đây vai trò chính của chúng là giúp đưa ra các quyết định đúng đắn dựa trên dữ liệu, như dữ liệu về cây trồng và thời tiết, đồng thời theo dõi tình trạng cây trồng theo thời gian thực và đề xuất tối ưu hóa các phương pháp canh tác để đạt năng suất cao hơn.

Công nghiệp 4.0

Thuật ngữ này mô tả nền sản xuất tương lai trong kỷ nguyên Internet vạn vật. Đó là cách làm cho chuỗi sản xuất và cung ứng trở nên thông minh, linh hoạt, hiệu quả và bền vững. Trong mô hình này, các nguồn lực sản xuất như máy móc và con người sẽ giao tiếp thông minh và, dựa trên dữ liệu đầu vào, có thể đưa ra các quyết định sản xuất chủ động. Một ví dụ là bảo trì dự đoán cho máy móc, một cơ hội lớn để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.

Lời kết

IoT đang trở nên có mặt khắp nơi. Nó được thiết kế để chạm đến và thay đổi hầu như mọi khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta từ trước đến nay. Để điều này thực sự khả thi, điều quan trọng là phải giải quyết không chỉ những mặt tích cực chúng tôi đã trình bày ngắn gọn, mà trên hết là những mặt tiêu cực, như lo ngại về an ninh. Tuy nhiên, vấn đề nhạy cảm này phải được giải quyết bởi mọi doanh nghiệp, cơ quan quản lý hay cơ quan hành chính công muốn tham gia vào IoT theo bất kỳ cách nào. 

Sự phát triển của Internet vạn vật đã giúp các mạng đáng tin cậy và nhà cung cấp dịch vụ truyền thông điện tử phát triển. Trong các mạng hiện đại đáp ứng thông số chất lượng của mạng thế hệ mới, như uvtnet.cz, Quý khách thực sự có thể đưa môi trường xung quanh mình vào thế kỷ 21. 

Tác giả: Lukáš Beňa, Jakub Moník

Cập nhật ngày 16 tháng 2 năm 2024